İhtimaller Dairesi

Yaptığımız her seçimde, yok ettiğimiz ve doğuşuna sebep olduğumuz milyonlarca farklı olasılık var. Özellikle ilahi dinlerde bahsi geçen, Adem ile Havva’nın yapmış olduğu “yasak elma”yı yeme seçiminden beri sayısız olasılık ortaya çıktı.

Mr. Nobody filmini izleyen birçok kişi geçmişine gitmiş ve kritik olarak nitelendirdiği düğüm noktalarını düşünüp “Acaba böyle yapsaydım ne olurdu?” diye iç geçirmiştir. Filmde Nemo Nobody’nin birçok farklı seçimini ve bu seçimlerin onun hayatına etkilerini gözleme fırsatı buluyoruz. Dücane Cündioğlu’nun “Matrix: Kimlik Kişilik Kendilik” videosunda bahsettiği üzere kimlik bilgileri hiç değişmeyen Nemo (35'inde hep aynı boyda, memleketi, ırkı vs. sabit), kişilik bakımından çok büyük farklılıklar yaşıyor (bir olasılıkta yatalak babasına bakan cefakar ve sevdiği kızdan bulamadığı karşılığı hırsa dönüştürüp zengin olma yolunda ilerlerken, başka bir olasılıkta tutkularının ardından koşan maddiyata değer vermeyen bir karakter özelliği sergileyebiliyor). Çevresinde olup bitenler hayatına -özellikle kişilik kısmına- önemli ölçüde değişiklikler getiriyor.

Nemo’nun soyadı çok dikkat çekiyor ki filme adını da verdiği üzere “Nobody” yani “Hiçkimse”. Nemo’nun maalesef bir kendiliği yok çünkü insanda kimlik doğuştan, kişilik çevreden ve çevreyle olan ilişkilerden oluşurken kendilik; yaptığı seçimlerin hayatına etkilerini göze almakla ya da seçimlerin hayatına sunduklarıyla başa çıkma çabasıyla oluşur. Nemo Hiçkimse, bize bir hiç olmaktan öteye geçmeyi işaret ederek, yaptığımız her seçimin aslında karakterimizin bir ürünü ve kendimiz olmanın getirisi olduğunu gösteriyor.

Sorumuz şu: “Her ihtimali yaşayabiliyor olmayı ister miydin?”

Karar verirken korktuğumuz her şeyin cevabının yattığı soru. Kaygı, seviyesine ve konusuna göre değişkenlik göstererek bizi birbirimizden ayırıyor ve pek çoğumuzun alamadığı riskleri bazılarımızın almasını sağlıyor. Roket bilimi konusunda kaygısını “it’s not rocket science” deyimiyle belirten Amerikan kültüründeki birinin SpaceX firmasını kurmaya cesaret etmesini bekleyemezdik .Eğer her ihtimali yaşayabiliyor olsaydık kaygılanacak bir şey kalır mıydı? Kaygılanacak bir şeyin olmadığı senaryoda yaptığımız seçimlerin özgünlüğü ne seviyededir? Hepsini dene, en mutlu olduğunu seç, en başarılı olduğunu seç, en iyi olanı seç. Kendilik ya da karakter -nasıl ifade ediyorsanız-, yaptığımız ve yapmadığımız seçimlerin tam ortasında karar anında doğuyor.

---

İhtimaller Dairesi was originally published in Türkçe Yayın on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

---

İlk yayın: Medium · 10 Mayıs 2020