Deadlock Nedir? | Çıkmaza Düşmek

“Hayat, ‘çıkmazlara’ karşı sürekli bir savaştır. Hayatta olduğumuz sürece, kendimize meydan okumaya devam ettiğimiz sürece, aşılması gereken zor engellere karşı gelmek zorundayız. Eğer hayat tamamen sorunsuz bir seyir olsaydı, hiç aksiliklerle karşılaşmasaydık, bu kendi içinde bir tıkanma işareti olurdu.”
 — Daisaku Ikeda

Deadlock (kilitlenme / ölümcül kilitlenme), iki ya da daha fazla eylemin devam etmek için birbirlerini beklemesi ve sonuçta ikisinin de devam edememesi durumu, diyor Wiki.

İşletim sistemlerinin problemlerinden biri olan ‘deadlock’ hayatımızdaki hangi çıkmazlara tekabül ediyor bugün bunu dile getireceğiz.

Öncelikle biraz daha teknik kısımla beynimizi yoralım, bilgisayar bilimleriyle uğraşmıyorsak ve dilersek bu bölümü atlayabiliriz de. Ölümcül kilitlenme, aynı kaynağı kullanan iki bilgisayar programının, kaynağa erişiminin öteki tarafından engellendiği ve iki programın da durmasına neden olan durumdur. İşletim sistemleri, ilk dönemlerinde tek program çalıştırabiliyorken sonrasında birden fazla program çalıştırabilen sistemlere dönüştü. Programların, aynı anda çalışan diğer programlarla çakışmasını önlemek için dinamik kaynak tahsisi sunan işletim sistemleri kurgulandı ve daha fazla kaynak tahsisi isteyen programlar deadlock’a (kilitlenmelere) neden oldu. Bu problemi çözebildik ve ayrılan alanları kısıtladık fakat hayatımızdaki çıkmazlara çözüm bulabildik mi?

Hayattaki ölümcül kilitlenmelere bakalım: ne diyor Wiki, “tavuk mu yumurtadan çıkar, yumurta mı tavuktan?” tam bir deadlock örneği değil mi? Bu paradoksun içinden sağlam çıkmak mümkün değil. Özellikle Hollywood’dan aşina olduğumuz suç dünyasından da bir örnek verebiliriz: polis hırsızlardan birini yakalamıştır ve elinde rehine bulunan diğer hırsızı rehineyi bırakmazsa dostunun öleceği şeklinde uyarmaktadır, aynı şekilde hırsız da arkadaşının bırakılmazsa rehinenin bırakılmayacağı konusunda çok nettir. Bu durumda kimin dediği olur? Genelde polis masum bir vatandaşın hayatıyla kumar oynayamaz fakat iki taraf için de bir çıkmaz olduğu aşikardır. Son örneği ikili ilişkilerden verelim: sevgilinizle tartışarak kapattığınız bir aramanın ardından ikiniz de kendince haklı bulduğunuz sebeplerden dolayı bir özür gelmeden arayıp iletişime geçmeme kararı alıyorsunuz, bu durumda oluşan ölümcül kilitlenme nasıl çözülür? Evet, çok daha ölümcül bir kilitlenmeden önce hanımcılık kazanacaktır. :)

Günlük küçük doz deneme serisini bir bilgisayar bilimi konusunu eğlenceli hale getirmeye çalışarak başlattık, alkışlarınızla destek olabilirsiniz.

---

Deadlock Nedir? | Çıkmaza Düşmek was originally published in Türkçe Yayın on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

---

İlk yayın: Medium · 15 Mayıs 2020