Azalan Verimler Yasası Nedir? | Başka Şubemiz Yok

Law of Diminishing Returns (Azalan Verimler Yasası), ekonomide oldukça popüler olsa da iktisat bilimiyle hiçbir alakası olmayan esnafın da oldukça iyi bildiği bir kuraldır bu. Prof. Dr. Ömer Demir’in sitesinde verdiği tanıma göre:
1. Üretim sürecinde bir faktörün verimliliğinin sürekli artmayacağı ya da sabit kalmayacağı, tersine verimin eninde sonunda azalacağını ifade eden kural.
2. Üretim teknolojisi veri iken, bir malın üretimi için kullanılan faktörlerden, diğerlerinin sabit tutulup sadece birinin artırılması durumunda, söz konusu faktörün veriminin başlangıçta yükselirken, belirli bir maksimum noktaya ulaştıktan sonra da azalmaya başlayacağını ifade eden kanun.

Yanisi hiçbir yükseliş sınırsız değildir, bir tepe noktası vardır ve azalışa geçecektir. Buraya bağlamak ne kadar akılcı olur bilinmez ama covid19 vaka sayıları da tepe noktasını görür ve peak yapıp azalışa geçer, istatistik böyle diyor çünkü her şeyin olduğu gibi hastalığın da bir doyum noktası vardır. Peki üretimin artmasıyla verim nasıl düşüyor? Cevabı basit, emek başına maliyet iyi hesaplanmazsa ürünün fazla olması belli bir seviyeden sonra zarara neden olur. Şimdi olayı nasıl bizim esnafa bağladığımıza bakalım, kısa cevap: “Başka şubemiz yoktur.”

Nedense ülkemizde tek şube olmak marifet gibi görünür ve markalaşma adına doğru bir süreç izlendiği düşüncesi vardır, en azından çoğu işletme sahibi için böyle. Bunun marka olmak adına ne kadar yanlış bir yöntem olduğunu pazarlama konusunda uzman isimlerden ve birçok kaynaktan bulunabilir. Durmuş bir saatin günde iki kez doğruyu göstermesi gibi burada da doğru stratejiyi işaret eden bir nokta vardır.

Şöyle ki Bursa’da Kebapçı İskender meşhurdur ve her gün önünde metrelerce uzayan müşteri kuyrukları oluşur. Her zaman tıka basa dolu olan ve müşterilerin 1 porsiyon iskender yiyebilmek için saatlerce sıra beklediği ortamda (aynı caddede muadilleri olmasına rağmen) neden işletme sahibi yan dükkanı da tutup iş yerini ve üretim hacmini büyütmez? Evet, önünde sıra beklemeden hizmet alamadığım her yerde aklıma takılan bu sorunun cevabı işte bugünün konusu olan Azalan Verimler Yasası’dır. Her gün doyum noktasının çok üstünde müşteriye ulaşabilen dükkan kapasitesini büyütürse, doyum noktası da yükselecektir ancak çalıştırılması gereken döner ustası ve garson sayısı da artacağından, ek olarak kira / dükkan satın alım masrafı da söz konusu, doyum noktasını daha da yukarıya çekecektir ve grafik işletmenin lehine olacaktır. Bu yüzden başka şubemizin olmaması marifet gibi görünmeye devam edecektir.

“Bir pazar asla iyi bir ürünle doyurulmaz ama kötü bir ürünle çabucak doyurulur.”
 — Henry Ford

Günlük küçük doz deneme serisini ekonomi yasalarının birinden aldığımız ilham ile noktalıyoruz, alkışlarınızla destek olabilirsiniz.

---

Azalan Verimler Yasası Nedir? | Başka Şubemiz Yok was originally published in Türkçe Yayın on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

---

İlk yayın: Medium · 18 Mayıs 2020